Đánh giá quá trình phân lớp (LPA) trong sản xuất là gì?

Đánh giá quá trình phân lớp (Layered Process Audit, LPA) là hoạt động kiểm tra định kỳ xem công việc có được thực hiện đúng yêu cầu quá trình hay không. Tổ trưởng, quản lý và lãnh đạo nhà máy cùng tham gia xác minh những điểm kiểm soát quan trọng tại nơi làm việc.

Với đội ngũ sản xuất, câu hỏi thực tế là liệu biện pháp ngăn lỗi có đang được thực hiện ngay tại công đoạn hay không. Mỗi lượt kiểm tra cần câu hỏi rõ ràng, người thực hiện, thời điểm và cách xử lý khi kết quả không đạt.

«Phân lớp» nghĩa là gì?

Mỗi lớp tương ứng với một cấp trách nhiệm. Người bám sát sản xuất kiểm tra thường xuyên, còn quản lý và lãnh đạo tham gia theo lịch phù hợp với vai trò và rủi ro. Mỗi cấp quan sát tại công đoạn và góp phần xử lý phát hiện. Báo cáo trên màn hình và quan sát tại trạm cung cấp hai loại thông tin khác nhau.

• Tổ trưởng hoặc giám sát ca xác minh các điểm kiểm soát đã chọn trong quá trình sản xuất thường ngày.
• Quản lý bộ phận hoặc khu vực xem các điểm kiểm soát có được thực hiện nhất quán và sai lệch lặp lại có được xử lý không.
• Lãnh đạo nhà máy xem mức độ tuân thủ, tháo gỡ vướng mắc và hỗ trợ xử lý các vấn đề liên phòng ban.

Nhà máy tự xác định số cấp tham gia, năng lực người đánh giá và tần suất. Khi lập lịch, căn cứ vào rủi ro, yêu cầu khách hàng, cách tổ chức ca và thời gian cần để quan sát đủ bằng chứng.

Ví dụ đánh giá quá trình theo nhiều cấp

Giả sử chuyền lắp ráp có hai linh kiện nhìn gần giống nhau. Hướng dẫn đã phê duyệt ghi rõ linh kiện cho lệnh hiện tại. Checklist yêu cầu đối chiếu mã tại vị trí sử dụng với hướng dẫn và ghi lại các mã quan sát được.

Giám sát phát hiện thùng linh kiện sai tại trạm. Đội ngũ thực hiện biện pháp ngăn chặn theo quy trình tại cơ sở và ghi lại sai lệch. Người phụ trách tìm nguyên nhân thùng linh kiện đến nhầm trạm và thực hiện biện pháp đã thống nhất. Sau đó, quản lý xác minh tại chuyền xem cách kiểm soát mới có được áp dụng và lỗi có tái diễn không.

Ở lượt tiếp theo, lãnh đạo có thể kiểm tra cùng điểm kiểm soát và xem các ca hoặc chuyền khác có gặp rủi ro tương tự không. Mỗi cấp góp thêm bằng chứng cho cùng một câu hỏi. Ví dụ này minh họa cách phối hợp từ quan sát đến xử lý tại nhà máy.

LPA liên quan thế nào đến kiểm tra chất lượng và đánh giá nội bộ?

• Phiếu kiểm tra chất lượng ghi kết quả đối chiếu sản phẩm với tiêu chí nghiệm thu. LPA xác minh các điểm kiểm soát quá trình có được thực hiện tại chuyền hay không.
• Đánh giá nội bộ hệ thống quản lý chất lượng xem xét hệ thống theo tiêu chí đánh giá. LPA tập trung vào một phạm vi hẹp hơn và lặp lại tại vị trí làm việc.
• Một chuyến đi hiện trường (gemba walk) có thể quan sát cách công việc diễn ra trên phạm vi rộng. LPA dùng câu hỏi và tiêu chí đạt đã định cho từng điểm kiểm soát.
• Biện pháp khắc phục xử lý vấn đề đã phát hiện và nguyên nhân của nó. LPA cung cấp bằng chứng quan sát và giúp xác minh biện pháp kiểm soát vẫn được áp dụng.

Các hoạt động này bổ trợ nhau. Lỗi sản phẩm có thể gợi ý một mục nên thêm vào checklist LPA. Kết quả không đạt lặp lại có thể cho thấy điểm kiểm soát cần thiết kế lại. Khi đánh giá sự phù hợp của sản phẩm hoặc hệ thống, vẫn cần bằng chứng theo tiêu chí tương ứng.

Năm bước triển khai LPA

• Chọn công đoạn thí điểm. Cùng người phụ trách rà soát lỗi lặp lại, phản ánh của khách hàng và rủi ro quá trình. Chọn điểm kiểm soát cần xác minh.
• Viết câu hỏi quan sát được. Ghi điều kiện cần đạt, tài liệu tham chiếu và cách thu thập bằng chứng. Thử xem hai người đánh giá có hiểu giống nhau không.
• Xác định cấp tham gia và lịch đánh giá. Chỉ định người chính và người thay thế, tính đến các ca liên quan và dành đủ thời gian cho từng lượt kiểm tra.
• Thực hành tại trạm. Cùng thực hiện một lượt đánh giá, so sánh kết quả và làm rõ câu hỏi còn mơ hồ trước khi mở rộng.
• Theo dõi đến khi xác minh. Giao người phụ trách và hạn xử lý từng phát hiện, xác minh biện pháp đã thực hiện rồi rà soát các lỗi lặp lại với quản lý.

Tải mẫu checklist LPA có thể chỉnh sửa

Lập lịch đánh giá theo cấp quản lý và ca

Xem kết quả dựa trên bằng chứng tại chuyền

Xem đồng thời tiến độ, phát hiện và việc theo dõi khắc phục. Tỷ lệ hoàn thành cao vẫn có thể đi kèm quan sát sơ sài. Ít phát hiện có thể do quá trình ổn định, câu hỏi chưa rõ hoặc kiểm tra lệch thời điểm. Hãy xem một mẫu bằng chứng trước khi kết luận.

• Hoàn thành đúng hạn. Lấy số lượt hoàn thành đúng hạn chia cho số lượt đến hạn trong kỳ. Thống nhất cách tính lượt hủy hoặc dời lịch.
• Phát hiện lặp lại. Vấn đề tái diễn tại cùng điểm kiểm soát sau khi biện pháp đã được ghi nhận là hoàn thành.
• Biện pháp quá hạn. Những việc chưa đóng sau hạn đã thống nhất, cần rà soát cùng người phụ trách.
• Độ bao phủ. Đối chiếu công đoạn, ca và cấp quản lý thực tế đã tham gia với kế hoạch.

Dùng các chỉ số để xác định nơi cần kiểm tra kỹ hơn. Tránh đặt mục tiêu khiến người đánh giá chỉ ghi kết quả đạt hoặc đóng phát hiện khi chưa xác minh.

CQI-8 có vai trò gì trong LPA?

AIAG phát hành hướng dẫn CQI-8 về Layered Process Audit. Đội ngũ ngành ô tô có thể tra cứu ấn bản hiện hành và yêu cầu riêng của khách hàng khi xây dựng chương trình. Bài viết giới thiệu phương pháp, còn yêu cầu áp dụng cần xác định từ tài liệu chính thức và thỏa thuận với khách hàng.

Khi nào cần phần mềm LPA?

Chương trình thử nghiệm nhỏ có thể dùng bảng tính và sổ theo dõi chung. Khi có thêm ca, cấp quản lý hoặc nhà máy, cần điều phối phiên bản checklist, lịch kiểm tra định kỳ, phát hiện và hồ sơ đóng vấn đề.

LayerAudit kết nối lịch đánh giá, checklist điện tử, phát hiện và theo dõi biện pháp khắc phục. Hãy dùng kết quả thí điểm để xác định nhu cầu trước khi chọn phần mềm hoặc mở rộng.

Xem cách nhà máy áp dụng LayerAudit

Xem quy trình LPA trên LayerAudit

Tài liệu tham khảo

L2L · Tổng quan khung triển khai LPA (tiếng Anh)

Tervene · Lập kế hoạch và triển khai LPA (tiếng Anh)

AIAG · Thông tin ấn phẩm CQI-8

Dùng lượt đánh giá tiếp theo để xác minh khắc phục

Nếu một ca bỏ sót bước xác minh mô-men siết, hãy giao người phụ trách và ghi biện pháp đã thống nhất. Trong lượt tiếp theo, xem quy trình đã sửa có được áp dụng và có bản ghi làm bằng chứng không. Rà soát riêng việc hoàn thành và hiệu quả của biện pháp.

Xem bản demo LayerAudit